Volgens een donderdag 3 september gepubliceerde peiling van Reuters zal de Europese Centrale Bank (ECB) op 10 september de rente voor de tweede en laatste keer verhogen. Dit zou de kortste reeks renteverhogingen in vijftien jaar tijd betekenen. De meeste economen in het onderzoek verwachten niet dat de stijgende energieprijzen zullen leiden tot brede inflatiedruk. Hoewel het conflict in het Midden-Oosten de afgelopen dagen is opgelaaid en de wereldwijde obligatierentes scherp zijn gestegen, blijven analisten die de centrale bank volgen bij hun standpunt: de ECB zal niet geneigd zijn extra druk uit te oefenen op een kwetsbare economie. “Gezien de problemen met de overheidsfinanciën en de sterk stijgende obligatierentes, kunnen we ons moeilijk voorstellen dat de ECB bereid is nog meer olie op het vuur te gooien,” aldus Carsten Brzeski, wereldwijd hoofd macro-economie bij ING. Hij verwacht in september een verhoging met een kwart procentpunt, maar daarna geen verdere stappen meer. “Met andere woorden: het is lastig voor te stellen dat de ECB bereid zou zijn een recessie te riskeren om iets aan te pakken wat nog steeds een schoolvoorbeeld is van een aanbodschok,” zei hij. De inflatie in de eurozone liep in augustus op tot 3,3% – verder boven de doelstelling van 2% van de ECB – maar werd grotendeels veroorzaakt door energiekosten; dit versterkt de argumenten voor een renteverhoging in september.
Weinig economen verwachten verdere stappen
Economen zijn er echter niet van overtuigd dat de ECB nogmaals in actie zal moeten komen; dit in tegenstelling tot de markt voor rentefutures, waarin al rekening wordt gehouden met een derde stap. Alle 65 economen die deelnamen aan de Reuters-peiling (gehouden tussen 31 augustus en 3 september) voorspelden dat de ECB de depositorente volgende week met een kwart procentpunt zou verhogen tot 2,50%. Dit percentage lag eerder op 83% in een peiling in augustus en op 72% voorafgaand aan de beleidsvergadering van juli, toen de rente ongewijzigd bleef. De ECB verhoogde de rente voor het laatst in juni.
Ongeveer 91% van de economen verwacht dat de depositorente aan het eind van dit jaar op 2,50% zal staan, terwijl 78% verwacht dat dit niveau tot halverwege volgend jaar gehandhaafd blijft. Vorige maand lagen deze percentages nog op respectievelijk 80% en 63%. “Wat de periode na september betreft: de reden dat ze zullen stoppen met het verhogen van de rente, is dat we verwachten dat de inflatie in de loop van volgend jaar in de buurt van de doelstelling zal komen”, aldus Pia Fromlet, econoom voor de eurozone bij SEB. “Er is echter een opwaarts risico voor onze inflatieprognose.”
Als de voorspellingen uit de peiling kloppen, wordt dit de kortste reeks renteverhogingen van de ECB sinds 2011; destijds verhoogde de bank de rente twee keer als reactie op de sterk stijgende olieprijzen – stappen die veel beleidsmakers nu als een beleidsfout beschouwen.
Economen hebben hun inflatieverwachtingen voor 2026 dit jaar zes keer naar boven bijgesteld tot 2,9%; dit is de sterkste opwaartse bijstelling in een jaar tijd sinds 2022. Dat was het jaar waarin de ECB, in navolging van centrale banken wereldwijd, startte met de meest agressieve verkrappingscampagne in decennia om de recordinflatie te bestrijden, die mede werd aangewakkerd door de Russische inval in Oekraïne.
Focus op oorlog in Iran
De prognoses voor dit en het volgende kwartaal zijn bijgesteld naar respectievelijk 3,2% en 3,3%, tegenover 3,0% en 3,2% vorige maand. De verwachting is dat de inflatie pas eind 2027 zal terugkeren naar de doelstelling van 2% van de ECB, waarbij de onderliggende prijsdruk de komende kwartalen naar verwachting zal toenemen. Voorlopig voelen beleidsmakers van de ECB weinig voor signalen over verdere verkrapping na september – mede door de stevig verankerde langetermijninflatieverwachtingen, zo meldden diverse bronnen onlangs aan Reuters, wat aansluit bij de resultaten van de peiling.
Er is echter niet veel voor nodig om dat beeld te doen kantelen, vooral als de oorlog in Iran voortduurt of escaleert. “Hoge prijzen voor diesel, benzine en voedsel zijn voor consumenten zeer zichtbaar. Als die druk aanhoudt, zullen de inflatieverwachtingen van consumenten op de korte termijn waarschijnlijk weer oplopen. En dan bestaat het risico op loonopdrijvende effecten,” aldus Alain Durre, hoofdeconoom voor Europa bij Natixis. De economie zal naar verwachting dit jaar met 0,8% groeien en in 2027 met 1,2%.
Bron: Reuters